ÖZ İPLİK İŞ SARAR FABRİKASI ZİYARETİYLE İKİZ DÖNÜŞÜM PROJESİNİ BAŞLATTI

Öz İplik İş Sendikası, tekstil ve hazır giyim işçilerinin yeşil ve dijital dönüşüm süreçlerine hazırlanmasını desteklemek amacıyla geliştirdiği yeni projesinin ilk saha faaliyetini 4 Eylül 2026 tarihinde Eskişehir'deki Sarar fabrikasında gerçekleştirdi.

Tekstil ve Hazır Giyim Sektöründe İkiz Dönüşüm Farkındalığının Artırılması ve Saha Tabanlı İzleme Projesi, yeşil dönüşüm ile dijital dönüşümün işçiler üzerindeki etkilerini sahadan elde edilen verilerle değerlendirmeyi amaçlıyor. Proje; işçilerin bilgi düzeyini, algılarını ve kaygılarını ölçmeyi, fabrikalardaki uygulamaları yerinde incelemeyi ve adil geçiş yaklaşımıyla beceri ihtiyaçlarını, riskleri ve beklentileri belirlemeyi hedefliyor.

Altı ay sürecek çalışma kapsamında 500 işçiyi kapsayan bir farkındalık ve ihtiyaç analizi yapılacak. Şube, il ve bölge yöneticileri ile Kadın Komitesi üyelerinden oluşan 55 kişilik gruba eğitim verilecek. Saha ve anket bulguları temelinde bir fabrika dönüşüm profili, işçi beklenti haritaları, İkiz Dönüşüm Rehberi ve Tekstil Sektöründe Adil Geçiş Politika Notu hazırlanacak. Elde edilen sonuçlar sendikanın eğitim ve toplu iş sözleşmesi çalışmalarına da yansıtılacak.

İlk saha çalışması Sarar fabrikasında yapıldı

Projenin ilk faaliyeti kapsamında Proje koordinatörümüz Fulya Pınar Özcan ve Doç. Dr. Işıl Kurnaz, Sarar'ın Eskişehir'deki fabrikasını ziyaret etti. Fabrika yönetimiyle yapılan görüşmenin ardından üretim alanındaki uygulamalar incelendi. Ziyaret bir denetim olarak değil, yeşil ve dijital dönüşümün üretim süreçlerine, işlere, becerilere, çalışma koşullarına ve iş sağlığı ve güvenliğine etkisini anlamaya yönelik bir saha çalışması olarak yürütüldü.

İşveren görüşmesinde son beş yılda devreye alınan makineler ve otomasyon sistemleri, enerji ve kaynak verimliliği yatırımları, dijital takip uygulamaları, değişen görevler ve gelecekte ihtiyaç duyulacak beceriler ele alındı. Çalışanların yeni teknolojiler hakkında önceden bilgilendirilmesi ve eğitilmesi, teknolojiye uyum sağlayamayan çalışanlar için uygulanan yeniden eğitim ve görev değişikliği seçenekleri, yeni iş sağlığı ve güvenliği riskleri ile sendikanın karar süreçlerine katılımı da görüşmenin başlıkları arasında yer aldı.

Yeşil ve dijital uygulamalar yerinde incelendi

Saha çalışmasında fabrikanın son yıllarda yeni makine ve üretim teknolojilerini kullanmaya başladığı, otomasyon düzeyinin arttığı görüldü. Çevresel çalışmalar kapsamında fabrika sahası dışında kurulan güneş enerjisi tesisi, atıkların ayrıştırılması ve geri dönüşümüne yönelik endüstriyel simbiyoz çalışması ile kumaş ve üretim firesini azaltmayı amaçlayan döşeme verimliliği projesi değerlendirildi. Kumaş atıklarının türlerine göre ayrılmasıyla üretim sürecinde yeni görevlerin oluştuğu kaydedildi.

Dijital dönüşüm açısından otomasyon sistemleri, sensörler, RFID ve barkod uygulamaları ile üretim takip sistemleri öne çıktı. Yönetim görüşmesinde bazı görevlerin makine veya yazılım tarafından yerine getirilmeye başladığı, buna karşılık yeni görevlerin de ortaya çıktığı belirtildi. Kullanılan teknolojilerin işi kolaylaştırdığı, fiziksel yükü ve hata oranını azalttığı, üretim hızını artırdığı aktarıldı. Üretim adetleri izlenmekle birlikte bu verilerin ücret, prim, terfi veya disiplin kararlarında kullanılmadığı ifade edildi.

Yeni teknolojilere geçişte çalışanlara eğitim verilmesi, işbaşı eğitimi, yeniden eğitim ve başka göreve geçiş uygulamaları önemli başlıklar olarak belirlendi. Önümüzdeki dönemde otomat makine operatörlüğü ile karmaşık modellerin dikimine yönelik becerilere daha fazla ihtiyaç duyulacağı değerlendirildi. Yeni teknolojilerin tekrarlayan hareketlerden ve ergonomiden kaynaklanan bazı riskleri azalttığı; iklim değişikliğine bağlı yüksek sıcaklıkların ise çalışanlar açısından izlenmesi gereken bir konu olduğu tespit edildi.

Bulgular sendikal politikalara taşınacak

Ziyarette işgücü ihtiyacındaki değişikliklerin sendikayla görüşüldüğü bilgisi de alındı. Bununla birlikte, yeşil ve dijital dönüşümün ortak hedefler altında ele alınması, dönüşüm yatırımlarının çalışanlar üzerindeki etkilerinin düzenli biçimde değerlendirilmesi ve işçilerin karar süreçlerine daha güçlü katılımı projenin izleyeceği gelişim alanları arasında yer aldı.

Sarar ziyaretiyle başlayan saha çalışmaları, işçilerin dönüşüm sürecinde geride kalmaması için gereken eğitim, beceri geliştirme, iş güvencesi, toplu iş sözleşmesi düzenlemeleri, sosyal diyalog ve iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine ilişkin veri sağlayacak. Öz İplik İş, proje sonunda ortaya çıkacak bulguları işyeri temsilcileri, işverenler, kamu kurumları ve akademiyle paylaşarak tekstil ve hazır giyim sektöründe işçi odaklı ve adil bir dönüşüm için somut politika önerileri geliştirecek.